CÔN SƠN - KIẾP BẠC, 55 NĂM THỰC HIỆN LỜI CĂN DẶN CỦA BÁC HỒ (1965 - 2020)

Ngày 15 tháng 02 năm 1965, Bác Hồ về thăm Côn Sơn, nơi danh sơn cổ tự lưu giữ nhiều giá trị văn hoá vật thể, phi vật thể của các triều đại và dấu ấn của nhiều danh nhân đất Việt như: Đệ nhất tổ Điều Ngự Giác Hoàng Trần Nhân Tông, đệ nhị tổ Pháp Loa tôn giả, đệ tam tổ Huyền Quang tôn giả, Đại Tư đồ Trần Nguyên Đán, Anh hùng dân tộc - Danh nhân văn hoá thế giới Nguyễn Trãi.

            Tại Côn Sơn, sau khi dâng hương ở Phật điện và Tổ đường, Bác dừng lại bên tấm bia “Côn Sơn Tư Phúc tự bi”. Bác vừa dịch, vừa giảng giải cho mọi người trong đoàn hiểu về nội dung của tấm bia. Hình ảnh Bác Hồ đọc bia ở chùa Côn Sơn trở thành biểu tượng thiêng liêng của văn hoá xứ Đông.

            Buổi chiều, Bác cùng cả đoàn lên thăm phong cảnh Thanh Hư Động và Thạch Bàn, nơi Nguyễn Trãi thường ngồi đọc sách, làm thơ và suy tư việc nước. Tại mảnh đất lịch sử này, Người căn dặn: Cán bộ và nhân dân phải bảo vệ tốt di tích lịch sử, trồng nhiều cây để Côn Sơn trở thành nơi tùng lâm đẹp đẽ.

           55 năm qua, dù Bác đã đi xa nhưng lời dặn dò của Bác luôn là phương châm, là nhiệm vụ cao cả của Đảng bộ, nhân dân tỉnh Hải Dương nói riêng và cả nước nói chung trong sự nghiệp bảo tồn, tôn tạo, phát huy giá trị khu di tích lịch sử danh thắng Côn Sơn- Kiếp Bạc. Mỗi năm, khi mùa xuân đến, cán bộ và nhân dân tỉnh Hải Dương lại tổ chức lễ trồng cây theo lời Bác dạy. Hàng nghìn cây thông được trồng mới tại Côn Sơn, mở rộng diện tích trồng thanh hao (cây giễ) lên hàng chục ha và nhiều cây phụ trợ như : keo, sim, mua, mẫu đơn..., đặc biệt là sự ra đời của “Lâm viên Côn Sơn” rộng 35,5ha với hơn 450 loài thực vật thân gỗ, với các loài cây gỗ quý hiếm như sưa đỏ, đinh hương, lim xanh, sến mật, mun, sao đen, lát hoa, chò chỉ…, là nơi bảo tồn giống gen cây bản địa lớn của khu vực Đông Bắc. Cảnh quan môi trường khu di tích Côn Sơn- Kiếp Bạc không ngừng được cải tạo, chỉnh trang. Từ trong khuôn viên di tích đến các khu vực phụ trợ, sườn núi được trồng hàng trăm loài hoa, cây cảnh đủ sắc màu: hồng cổ Sapa, đào cổ, hoa phong lữ thảo, cúc thân gỗ, cúc vạn thọ, cây mua tím, sim rừng, hoa mai, hoa mận, hoa đào… tạo nên những tiểu cảnh sinh động, rực rỡ.

            Bên cạnh phong trào trồng cây, cải tạo cảnh quan môi trường, việc bảo vệ, tôn tạo và phát huy giá trị của khu di tích Côn Sơn- Kiếp Bạc đã đạt được những kết quả tích cực.

           Từ năm 1970 đến năm 1990, khôi phục hệ thống đường lên núi Côn Sơn với hơn 700 bậc đá, hoàn thành đường vào khu vực Thạch Bàn và Thanh Hư Động, xây dựng nhà trưng bày về thân thế và sự nghiệp của Nguyễn Trãi. Khu di tích Kiếp Bạc khôi phục nhiều hạng mục công trình: Tiền tế, Trung từ, Hậu cung, nhà Trưng bày, nhà Giải vũ.

           Từ năm 1994 đến năm 1999, hoàn thành giai đoạn 1 kế hoạch trùng tu chống xuống cấp khu di tích, xây dựng hạ tầng cơ sở. Các hạng mục được trùng tu, tôn tạo gồm: Gác chuông, Tam quan, Tiền đường chùa Côn Sơn, Nhà bia, sân chùa, toà Thiêu hương, Thượng điện, nhà Tổ, tháp tổ Huyền Quang (Đăng Minh bảo tháp), cải tạo mở rộng khuôn viên khu di tích, xây dựng đường điện 35KV và trạm biến áp 189KVA, đường nội bộ, bãi đỗ xe... Trùng tu nhà Bạc, nhà Thành các đền Kiếp Bạc.

          Từ năm 2000 đến năm 2010, đã xây dựng hoàn thiện đền thờ Anh hùng dân tộc, danh nhân văn hóa thế giới Nguyễn Trãi, với 22 hạng mục công trình; đền thờ quan Đại Tư đồ Trần Nguyên Đán và nhà bia trên nền nhà cũ Nguyễn Trãi, Thạch Bàn; khôi phục Ngũ Nhạc linh từ; làm đường lên núi Ngũ Nhạc, phục hồi 58 gian tả hữu hành lang chùa Côn Sơn, phục hồi cầu Thấu Ngọc trên suối Côn Sơn… Khu di tích Kiếp Bạc nâng cấp, tôn tạo một số hạng mục công trình: sân đền, giếng Mắt Rồng, đền chùa Nam Tào, Bắc Đẩu…

          Từ năm 2010 đến nay, thực hiện Đề án quy hoạch tổng thể khu di tích Côn Sơn - Kiếp Bạc gắn với phát triển du lịch của Thủ tướng Chính phủ, công tác trùng tu, tôn tạo khu di tích được đặc biệt quan tâm, đẩy mạnh. Nhiều dự án được triển khai, hoàn thiện như: Tòa Cửu phẩm Liên hoa, Tổ đường, Hậu đường, tôn tạo Giếng Ngọc, Lầu thờ Đức Phật Quán Thế Âm Bồ Tát, đường lên tháp Tổ, Tả hữu tiền hành lang, Gác chuông, cải tạo Bàn Cờ Tiên, tôn tạo Trung từ, Hậu cung đền Kiếp Bạc…

          Nhìn tổng thể, các hạng mục công trình tu bổ, tôn tạo và xây dựng trong những năm qua đều đạt yêu cầu về chất lượng, kỹ thuật, mỹ thuật, hòa nhập cảnh quan chung của di tích, góp phần phát huy giá trị lịch sử khu di tích Côn Sơn- Kiếp Bạc, đáp ứng nhu cầu tham quan, học tập của cán bộ, nhân dân và du khách thập phương.

          Song song với việc bảo tồn, tôn tạo di tích, công tác bảo vệ, phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể tại khu di tích Côn Sơn- Kiếp Bạc được đặc biệt quan tâm. Năm 2006, thực hiện đề án nâng cấp lễ hội truyền thống Côn Sơn- Kiếp Bạc giai đoạn 2006- 2010, nhiều nghi lễ, diễn xướng được phục dựng thành công với nội dung phong phú, chuẩn mực: Lễ tế, lễ rước bộ, hội quân trên sông Lục Đầu, lễ cầu an và hội hoa đăng, lễ khai ấn và ban ấn Đức Thánh Trần, lễ Mông Sơn thí thực, lễ tế trên Ngũ Nhạc linh từ... Ngoài ra, còn có các hoạt động hội, trò chơi dân gian đặc sắc, thể hiện tinh thần Phật pháp và khí phách thượng võ nhà Trần như: hội thi gói bánh chưng, giã bánh giày, hội thi pháo đất, đấu vật, cờ tướng, hát quan họ, viết thư pháp, đi cầu thùm, đua thuyền chải, múa rối nước... Nhiều hình thái sinh hoạt tín ngưỡng đáp ứng nhu cầu tâm linh: cầu  duyên, cầu tự, cầu bình an, sức khỏe, tiêu trừ dịch bệnh, cầu danh, cầu tài... được bảo lưu và phát triển.

          Với những thành tựu trong công tác bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị di tích. Năm 2012, khu di tích Côn Sơn- Kiếp Bạc được nhà nước xếp hạng là Di tích quốc gia đặc biệt; Lễ hội Côn Sơn - Kiếp Bạc được ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

           55 năm thực hiện lời căn dặn của Bác Hồ, giá trị văn hoá, lịch sử khu di tích Côn Sơn- Kiếp Bạc được nâng lên một vị thế mới, xứng đáng là một trọng điểm văn hoá tâm linh hướng về cội nguồn, là di tích đặc biệt quan trọng của quốc gia.

 

MỘT SỐ HÌNH ẢNH KHU DI TÍCH CÔN SƠN - KIẾP BẠC

Bãi Giễ Côn Sơn

Đường Nhất chính đạo chùa Côn Sơn

Tiền đường chùa Côn Sơn, trùng tu năm 2005

Tòa Cửu phẩm liên hoa chùa Côn Sơn, phục dựng năm 2017

Lầu thờ Đức Phật Quán Thế Âm Bồ Tát, tôn tạo năm 2019

 

Thanh Hư Động, cải tạo năm 2019

Đền thờ Nguyễn Trãi, xây dựng năm 2002

Cầu Thấu Ngọc, phục dựng năm 2011

Toàn cảnh Cầu Thấu Ngọc, Lầu Nghinh Phong 

Suối Côn Sơn

Lễ khánh thành đền thờ Trần Nguyên Đán ngày 13/02/2006

Bàn Cờ Tiên, cải tạo năm 2019

Ngũ Nhạc linh từ, tôn tạo năm 2006

Vườn hoa Kiếp Bạc

Hội quân trên sông Lục Đầu- Lễ hội mùa thu Côn Sơn- Kiếp Bạc

Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc trao bằng công nhận Côn Sơn- Kiếp Bạc

là Di tích quốc gia đặc biệt - Lễ hội mùa thu Côn Sơn- Kiếp Bạc năm 2012

Thứ trưởng Bộ VHTT&DL Đặng Thị Bích Liên trao bằng công nhận Lễ hội Côn Sơn- Kiếp Bạc

là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia- Lễ hội mùa xuân Côn Sơn- Kiếp Bạc năm 2013

 

Tin bài: Phòng Nghiệp vụ

Thứ 2, Ngày 2/4/2012